- Bu anlamda hayata ait; iyi-kötü, güzel-çirkin, hayır-şer vs. ayrımları çok daha farklı ve başka bir anlam taşımaya başlayacak gözümüzde. Allah(c.c)’a yakınlaştıran veya uzaklaştıran şey bize empoze edilmiş olan tanımıyla günah ya da sevap değildir. Yakınlaşmak ve uzaklaşmak önemlidir. Ve sonra; yakınlığın ilham ettiklerini yapmak konusundaki kararlılık. İşte inanç burada başlıyor. Eğer yakınlığın ilham ettikleri hayata geçirilirse yakınlık artacaktır. /Bildiklerinizle amel edin, bilmedikleriniz öğretilecektir./ Bu anlayışta hareket ettiğimiz sürece, doğru ve güzel olanı yapıyoruz demektir. Israr burada olmalıdır. İrade burada kullanılmalıdır. Bu bakışın doğruluğu ya da yanlışlığı artık tartışılmamalı, hayatı bu dinamizm üzere yaşamalıdır. Sâdâbâd, 1998
Bilginin, anlamanın inanca dönüşümü noktasında yaşanan zaaflar, hastalıklar; bizim insan olmaklığımızdan kaynaklanan hatalar, zaaflar, hastalıklar olmasa gerek. Her ne kadar her çağ belalı ise de -ki ben buna fazlasıyla katılıyorum- ve her ne kadar her insan belirli zorlukları yaşıyor ve hayat süreci içinde (ömür) imtihandan geçiyor, muhakkak geçiriliyor ise de; kendimi yine sınırlanmış, üretimine fırsat ve meydan tanınmamış hissediyorum.
Bu hissedişin, alt manada hissediş (seziş olmayan) olduğunu varsayıp neyin avantaj neyin dezavantaj olduğunu tespitle tekraren işe başlamalı herhalde. Çağ ve yaşama şapkamızı önümüze koymak sadedinde bakmalı… Çünkü hakikate ulaşmanın yolu realiteden muhakkak geçecektir.
Anlamlandırmak, tanımayla gerçekleşir. Sevmeden tanıyamaz, tanımadan sevemezsiniz. Parçalı, bütünden kopmuş ve bu bağlamda anlamsız olan bilgi sürecinden tabii ki bahsetmiyorum. Küllî alan bilgisinden bahsediyorum.
Bu bilgiye, yani hakikate -hakikatin ne olduğu değil, nerede olduğu önemlidir- ulaşmak ancak yönelişle mümkün. Bize Hak Teâlâ (cc) tarafından bahşedilen irademiz, aklımız ve duygumuz, varabileceği son noktada, küllî alana, yani Hakk’a yönelişten başka bir şey olmadığını çok açık bir biçimde gösteriyor. Aklın varacağı son nokta aslında bu gerçek süreçte hiç bir şeye yaramadığını anlamasıdır.
Bilgiyi algılayış noktasında şu tanım, belki de “sezgisel akl”ın tanımı olarak karşımızda duruyor. Duygu, alt manada seziş, hissediş; yolu açar, varılacak güzergâhı tespit eder. Akıl ise açılan yolun her an kullanılmasını sağlayan, gidiş-gelişi kolaylaştıran bir rolü, bu anlamda “asfaltlama” işini icra eder.
Bilginin -küllî alan bilgisi- bu anlamda nerede olduğu gayet âşikâr: “Biz, bize dayatılanı değil; dayatılana karşı durarak, sezişimizi koruyarak, sağlayabildiğimiz sezgisel irade alanında bize ilham olunanı hayata geçirmeliyiz.” İşte bu noktada girilen ve yürünen yol -istikamet- anlayışı netleşir. Bu varış; başında yöneliş, sonunda yöneliş, mükâfatı da yöneliş olan bir süreçtir. /Erdemin tek getirisi, erdemli olmaktır/ Cezası, uzaklıktır. Yüzümün baktığı yön başlı başına bir ceza ve başlı başına bir mükâfattır.
Bütün bu tespitlerden sonra insanın durması gereken nokta neresidir?
Mâsivâ, yani dünyaya ait olan arkasında; küllî olan, yani hakikat önünde olmalı. Yönelişi yıpratan her şeyi tahkîr etmeden hor görmeli, yönelişi sağlayan her şeyi kutsamadan önemsemeliyiz. Zira, bu gün yönelişi yıpratan yarın yönelişi sağlayan olabilir. Tabi tam tersi de mümkün ve en çok üstünde durulması gereken.
Bu anlamda hayata ait; iyi-kötü, güzel-çirkin, hayır-şer vs. ayrımları çok daha farklı ve başka bir anlam taşımaya başlayacak gözümüzde. Allah(c.c)’a yakınlaştıran veya uzaklaştıran şey bize empoze edilmiş olan tanımıyla günah ya da sevap değildir. Yakınlaşmak ve uzaklaşmak önemlidir. Ve sonra; yakınlığın ilham ettiklerini yapmak konusundaki kararlılık. İşte inanç burada başlıyor. Eğer yakınlığın ilham ettikleri hayata geçirilirse yakınlık artacaktır. /Bildiklerinizle amel edin, bilmedikleriniz öğretilecektir./ Bu anlayışta hareket ettiğimiz sürece, doğru ve güzel olanı yapıyoruz demektir. Israr burada olmalıdır. İrade burada kullanılmalıdır. Bu bakışın doğruluğu ya da yanlışlığı artık tartışılmamalı, hayatı bu dinamizm üzere yaşamalıdır.
Tam bu noktada; insanların verdiği tepkiler gereğinden fazla önemsenmemeli. Yargılanacaksa, kendimizi önce biz yargılamalıyız. Ancak “kınayanın kınamasından korkmamalıyız”. Herkes kendi yanlışlarıyla uğraşmalı. Bu uğraşı bırakıp da başkalarının yanlışlarıyla uğraşanların değer yargıları hiç hükmündedir.
Allah Teâlâ(cc)’nın bizim yolculuk sürecimizi belirleyiciliği bu noktada mümkündür.
sâdâbâd 1998
Son Yorumlar